Tekstil ve Moda Sitesi

Tekstil Örme Yüzeyleri

Örme Kazak
Tekstil Yüzeyleri
Örgü Yüzeyler: Örgü yüzeyler, bir ya da daha fazla iplikten oluşan ve iç içe geçen iplik ilmeklerinden meydana gelen tekstil yüzeyleridir. Örgü yüzeyler, üretimlerinde kullanılan iplik sayısına göre “Tek İplikli Örgüler” ve “Çözgülü Örgüler” olmak üzere ikiye ayrılırlar.

Tek İplikli Örgüler
İplikler örgü yüzeyinde enlemesine hareket ederler. Üretimleri için bir iplik bobini kullanılır. Tek iplikli örgüler düz ya da yuvarlak örme makinelerinde, örücü iğneler vasıtasıyla elde edilir. El işi örgü yüzeyleri elde etmek için ise örgü şişleri kullanılır.

Tek iplikli örgülerin özellikleri: İlmek oluşturmak için bir iplik gerekmektedir. İplik yönü kumaşın eninedir. Tek iplikli örgüler kolayca sökülebilir ve örgülerden ilmek kaçabilir. Örgü şişleriyle veya örmecilikte kullanılan iğnelerle üretilir.

Tek İplikli Örgülerde Temel Kavramlar
İlmek: Örgü yüzeylerde temel bağlantı öğesi olan ilmek, diğer ilmeklere asılan ve böylelikle sağlamlık kazanan bir iplik halkasıdır. İlmek, bir ilmek başından, iki ilmek bacağından ve iki ilmek ayağından oluşur. Birbirine asılmış olan ilmekler. Bağlantı Noktası denilen iplik kesişim yerleriyle birbirlerine bağlanmışlardır. Her ilmek iki üst, iki de alt bağlantı noktasına sahiptir.

İlmek yüzleri
Düz ilmek: Düz ilmekte, ilmek bacakları bir alttaki ilmek başının üstünden geçer. Sağ (R) ilmek olarak da isimlendirilir.
Ters ilmek: Ters ilmekte, ilmek bacakları bir alttaki ilmek başının altından geçer. Sol (L) ilmek olarak da isimlendirilir.

İlmek düzeni
İlmek sırası: Örgü eni doğrultusunda, yan yana dizilmiş ilmekler bir ilmek sırasını oluşturur.
İlmek çubuğu: Örgü boyu doğrultusunda üst üste yerleşmiş ilmekler bir ilmek çubuğunu oluşturur.
Bağlantı Öğeleri: Örgü yüzeylere değişik görünüm kazandırma ve desenlendirme imkanı sağlayan bağlantı öğeleridir.
Askı ( nopen): Bir sırada örülen ilmeğin, ikinci sırada örülmeden üçüncü sıradaki ilmek ayağı ile yaptığı bağlantı sonucu oluşan iplik halkasıdır. Daha önce oluşturulan ilmek bu nedenle boyuna doğru uzar.
Atlama: İğnelerin tamamen ya da geçici olarak çalışmaması sonucunda atlamalar oluşur. Bu durumda iplik, ilmek oluşturmadan geçer. Eğer, iğnelerde ilmekler varsa, bunlar da boyuna doğru uzar. Atlamalar,örgülerin enine elastikiyetini azaltır.

Tek İplikli Örgülerde Temel Bağlantılar
Düz / Ters Bağlantı (RL): RL bağlantılı örgünün yüzleri farklıdır. Bir yüzde yalnızca düz ilmekler, diğer yüzde ise ters ilmekler görülür. Örgünün enine doğru elastikiyeti azdır ve kenarları kıvrılmaya eğilimlidir.

Kullanım Alanları: Örgünün inceliğine göre ince kazaklar, gömlekler, bluzlar, elbiseler, tişörtler ve iç çamaşırlarında kullanılırlar.

Düz / Düz Bağlantı (RR) (Ribana, Lastik örgü): RR bağlantılar, birbirinin boşluklarına karşılıklı olarak denk gelen iki iğne sırası yardımıyla oluşturulur. Böylece ön ve arka yüzdeki ilmekler de karşılıklı olarak birbirlerinin boşluklarını doldururlar. Bir sıra içinde ters ve yüz ilmekler birbirini takip eder. Her iki örgü yüzünde yüz ilmekler görünür. Eğer kumaş, enine doğru gerilirse yüz ilmek çubukları arasından ters ilmek çubukları görünür. RR örgü yüzeyler, enine esnektir.

Kullanım Alanları: Kazak, yelek, iç çamaşır, çorap vb. üretiminde kullanılırlar.

Ters / Ters Bağlantı (LL): LL bağlantı ile örülen kumaşlarda her iki örgü yüzü birbirine benzer ve kumaş yüzünde ilmek başıyla ilmek ayağının oluşturduğu halkalar görülür. İlmek sıraları bir sağ bir sol olmak üzere birbirini takip eder. Sağ ilmek sırası, yüzey enine doğru gerildiğinde belli olur. LL bağlantılı örgü yüzeyler boyuna esnektir.
Kullanım alanları: Bebek tulumları, kazaklar, örgü ceketler vb. Üretiminde kullanılırlar.

Düz / Düz (RR) İnterlok Bağlantı: RR İnterlok bağlantı ile üretilen örgü yüzeylerde ön ve arka yüzdeki ilmekler karşı karşıya durmaktadır. Bu üretim tekniğiyle komşu ilmekler yarım ilmek yüksekliği kadar kaydırılırlar. RR İnterlok bağlantılı örgülerin kapalı bir yüzeyi vardır. Bu tür bağlantı ile oluşmuş örgü yüzeyler esnek olmalarına rağmen çok elastik değildirler. Kullanım alanları: Tişört, bluz, iç çamaşır, spor giysiler vb. üretiminde kullanılırlar.

Tek İplikli Örgülerin Giysi Üretiminde Kullanımı: Tek iplikli örgü tekniği kullanılarak şu ürün türleri elde edilir:
Forma Göre Örülmüş Yüzeyler: En yüksek kaliteye sahip örgü yüzeylerdir. Giysilerin tüm parçaları ilmeklerin artırılması ya da eksiltilmesiyle giysi kalıbına uygun şekilde örülür ve daha sonra birleştirilir.
Yarı Forma Göre Örülmüş Yüzeyler: Orta kaliteye sahip örgü yüzeylerdir. Parçaların bir kısmı form verilerek örülmüş, bir kısmı da kesilmiştir.
Metre İşi Örülmüş Yüzeyler: En düşük kaliteye sahip örgü yüzeylerdir. Belli bir uzunluktaki örgü yüzeyinden gerekli parçalar kesilir.

Çözgülü Örgüler
Bir ya da daha fazla çözgü ipliği kullanılarak çözgülü örgüler üretilir. İlmek oluşturulurken, her bir çözgü ipliği, örücü iğnelerin çevresine sarılır. İğnelerin, ipliklerle beraber hareket ettirilmesiyle çözgülü örgüler elde edilir.

Çözgülü örgülerin özellikleri: İlmek oluşturmak için iğne sayısı kadar çözgü ipliği gereklidir. İlmek oluşturan her iplik, kumaşın boyuna doğru zikzak yaparak gider. Çözgülü örgüler sökülmez, ilmekler kaçmaz. Sadece örmecilikte kullanılan iğnelerle üretilir.
Dar (Kolon) Dokumalar
Dar (kolon) dokumalar, ürünün kenarında çapraz yönde birbirine geçen, düzenli bir iplik sıklığına ve kapalı bir yüzey görünümüne sahip yüzeyler ve kurdelelerdir.

İplik Bağlantılı Yüzeyler
Dikilmiş Yüzeyler: Düz bir temel malzeme üzerine ipliklerin dikme işlemi ile bağlanmasıyla elde edilen tekstil yüzeylerdir.
Kullanım alanları : Ev tekstillerinde (Örneğin; döşemelik kumaşlar, yer döşemeleri), bakım ve makyaj malzemeleri olarak, teknik malzemeler ve havlu benzeri tekstillerin üretiminde kullanılır.

Danteller
Dantel, ipliklerden oluşan ve süsleme amacıyla kullanılan bir tekstil yüzeyidir. Özel makinelerde ya da el işi olarak üretilebilir. Dokuma danteller, örgü danteller, kolon danteller ve işlenmiş danteller gibi çeşitleri vardır.

Liflerden Elde Edilen Tekstil Yüzeyler
Dokusuz Yüzeyler (Nonwovens): Dokusuz yüzeyler, liflerden meydana gelmiş tekstil yüzeyleridir. Dokusuz yüzeylerin üretimi için kullanılan malzeme lif tülbentleridir. Lif tülbentleri, tekstil liflerinin birbirlerine tutunma özelliğinden yararlanılarak oluşturulmuş yüzeylerdir. Günümüzde mekanik ve kimyasal yöntemler kullanılarak birbirlerine tutunma özelliği olamayan liflerden de lif tülbentleri ve dokusuz yüzeyler üretilebilmektedir.

Dokusuz Yüzey Çeşitleri
Keçeler: Yün liflerinde, nemin, ısının ve basıncın etkisiyle liflerin üst yüzeyindeki pulcuklar birbirine geçerler ve ayrılmazlar. Buna “Keçeleşme” denir. Yünün bu özelliğinden yararlanılarak keçeler elde edilir. Üretim prensibine göre keçeler ikiye ayrılır: Sıkıştırma keçesi: Yün liflerinden oluşan yoğunlaştırılmış lif tülbenti, ısı, nem ve basınç etkisiyle keçeleştirilir.
Kullanım alanları: Şapkalar, erkek ceketleri için alt yaka, geleneksel giysiler ve dekorasyon malzemesi vb. üretiminde kullanılır.
İğne keçesi: İğne keçelerinin üretiminde, yünler haricinde diğer lifler de kullanılır. Kabarık lif tülbentinin, kancalı iğnelerle didiklenmesiyle elde edilir.
Kullanım alanları: Yer döşemeleri, telalar, dolgu malzemeleri vb. Üretiminde kullanılır.
Kağıt Kumaşlar: Tekstil liflerinin kimyasal yapıştırma ya da birbirlerine kaynak yapılması yöntemi ile elde edilen tekstil yüzeyleridir. Kağıt kumaşların üretimi sırasında bir lif tülbenti kimyasal, mekanik veya hem kimyasal hem de mekanik yollardan sağlamlaştırılır.
Kullanım alanları: Bu şekilde elde edilen dokusuz yüzeyler (nonwovens), giyim sektöründe özellikle tela olarak kullanılır.
Telalar: Tela, giysiden beklenen görünüm, kalite ve etkiyi elde etmek amacıyla kumaşa farklı yöntemlerle tutturulan yardımcı malzemedir. İşlenen kumaşa, hacim ve direnç kazandırıp giysiye verilecek biçime katkıda bulunurlar. Böylece kumaşın dikim, yıkama, ütüleme gibi işlemlerde karşılaşabileceği sorunlarda kumaşa destek rolü oynarlar. Görevleri, giysinin biçim ve dayanımını desteklemek, buruşmaya yatkınlığını azaltmak, kumaşa belli bir sertlik ve form kazandırmaktır. Telalar, doğal ya da kimyasal liflerden elde edilebildiği gibi, son dönemlerde yaygın bir biçimde elyaf tülbenti olarak, nonwoven (dokusuz yüzey) üretim teknikleri ile üretilmektedir.

Telaların kullanım amaçları: Uygulandığı bölgede esnemeyi, kırışmayı önlemek ve şekli korumak, Yaka, klapa, manşet, pat, cep ve cep kapaklarına destek sağlamak; tok bir tuşe (dokunum) kazandırmak, bunlarda kıvrılmayı engellemek, Takım elbise ve paltolarda vücut bölümlerinin desteklemek, belirli bir şeklin verilmesi ve omuz bölümlerini birleştirmek, Düğme ve ilik alanlarını takviye etmek, Çeşitli kenar bölgelerde takviye ve düzgünlük sağlamak, Kemer ve bel şeritlerine sertlik ve destek vermektir. Tela denildiğinde algılanan kavram genellikle “Yapışkan Tela” dır. Yapışkan Tela: Bir yüzeyi yapışkan madde ile kaplanmış olan tekstil yüzeyi ile, onu kaplamada kullanılan reçinenin oluşturduğu malzemedir. Kaplama: Kumaşa tutunmayı sağlayan yapıştırıcı malzeme olup, ısıtıldıklarında eriyen soğuduklarında da başlangıçta sahip oldukları katı hale dönen sentetik reçinelerdir. Kumaş: Kaplamanın oturtulduğu tekstil yüzeyi olup dokuma, örme ve dokusuz yüzey (nonwoven) üretim teknikleri ile üretilirler.

Tekstil Yüzeylerine Göre Tela Çeşitleri
Dokusuz Yüzey (Nonwoven) Telalar: İpliğe dönüştürülmemiş, doğal ya da kimyasal liflerin, özel bir takım yöntemlerle birbirine bağlanmasıyla oluşturulan tekstil yüzeylerinin, çeşitli yapıştırıcılarla ve çeşitli yöntemlerle kaplanmasıyla elde edilen telalardır. Dokunmamış telalar ucuz olması, pek çok çeşidinin bulunması ve kolay işlenebilir olması bakımından oldukça yaygın bir biçimde kullanılmaktadır.

Dokuma Telalar: Dokuma yüzeylere, çeşitli yöntemlerle bir kaplamanın oturtulmasıyla elde edilen telalardır. Dokuma telalar, genellikle dış giyimde en ve boy yönünde kullanılır, giysilerde ön yüze muntazam bir duruş ve mukavemet (sağlamlık) vererek giysiden beklenen etkiyi sağlar. Dokuma telalar, hammaddesi, dokuma sıklığı, iplik kalınlığı, dokuma yapısı, kumaş ağırlığı bakımından farklılık gösterirler.

Örgü Telalar
Örme yüzeylere uygulanan kaplamalarla elde edilen telalardır. Örgü telaların en önemli avantajı yüksek esneme özelliğine sahip olmasıdır. Dış giyimde ve esneme özelliği olan kumaşlarda kullanılmaya uygundur.

Tela Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar: İstenilen kuru temizleme, yıkama, ütüleme, kurutma değerlerine uygunluk, Kumaş cinsine ve işlenişine uygunluk, Giysiden beklenen etkiye ve kullanım bölgesine uygunluk, İstenilen tuşeye (dokunum) uygunluk, Giysinin cinsine, modeline, rengine uygunluk, Kumaşla telanın, birleştikten sonra maruz kalacakları dış etkilere aynı tepkileri vermeleri, Kumaşla tela mutlaka bir ön uygulamadan geçirilip sonuçlarının göz ardı edilmemesidir.

1 yorum:

örme yüzeyler ve örme yapılar tekstil için çok önemli ayrıca akıllı tekstillerin temelini oluşturuyor pek çok smart tekstil örme yüzeyden üretiliyor.

Haftalık En Çok Okunanlar