Tekstil ve Moda Sitesi

Akrilik Nedir

Tanımı ve Özellikleri

Denim

Her Zaman Moda

Polyester Nedir

Polyesteri Tanıyalım

Kumaşın Tersi Yüzü Nasıl Bulunur

Kumaşın yüzü ve tersi birbirinden farklı özellikler taşımaktadır. Bu özellikler:

- Yüz tarafı ters tarafına göre daha düz, daha parlak, desen ve renkleri daha net ve belirgindir. Bazı kumaşların ters ve yüz dokuları birbirine çok benzediğinden ayırt etmede aşağıdaki yöntemlere başvurulur.
- Çift en kumaşların yüzü, katlanan kumaşın daima iç tarafıdır.
- Dokuma sırasında kopan iplikler kumaşın tersinde bağlanır. Bu bağlamaların çoğunlukta olduğu kısım kumaşın tersidir.
- Kumaşların kenarında yer alan kalın kısımda (kumaş kenarı) üretildiği fabrika ve kumaşın markasını belirten yazılar bulunur. Yazıların düzgün okunduğu taraf kumaşın yüzüdür.
- Bazen kumaş kenarlarında yazı yerine küçük delikler bulunur. Bu deliklerin düzgün olduğu taraf kumaşın tersi, çıkıntılı olan taraf ise yüzüdür.
- Yuvarlak örme (tüp) kumaşların dış kısmı ise daima yüzüdür.

Elde Kumaş Kesimi

Kumaşın elde kesilmesi işlemi
Kesimin Tanımı 
Kumaşın, giysi kalıp veya şablonları doğrultusunda, çeşitli kesim aletleri kullanılarak istenilen boyut ve şekillerde parçalara ayrılmasına kesim denir. 

Elde Kesimde (Tek Ürün Kesiminde) Kullanılan Araç Gereçler 

El Makasları
El makasları, ortada bir vidayla çapraz olarak tutturulmuş iki bıçaktan oluşan kesim aletleridir. Kumaş kesme (biçki), kırpma, iplik temizleme ve regula işlemlerinde kullanılır. İyi bir makas keskin olmalı, ayrıca uçları da sivri ve düzgün olmalıdır. Keskin makaslar kumaşı zedelemeden temiz ve düzgün bir kesim yapmayı sağlar. Makasın keskinliğini korumak için kumaş haricinde kağıt, karton vb. malzeme kesilmemeli, Makas ıslatılmamalı ve düşürülmemelidir. Makas iyi işlemiyorsa vidasına bir damla makine yağı damlatılmalı ve her kullanımdan sonra yumuşak bir bezle silinerek saklanmalıdır. El makaslarının farklı amaçlarla kullanılan çeşitleri vardır. Nakış makası, kalıpların kesiminde kağıt makası, dikim ipliklerinin temizlenmesinde küçük el makasları ve kumaş kenarlarını zikzak keserek temizlenmesinde sürfile makası kullanılır. 

Yuvarlak Kesiciler
Yuvarlak kesici, plastik bir sap ucuna yerleştirilmiş yuvarlak ve hareketli bir bıçaktan oluşur. Falçata olarak da bilinir. Özellikle deri, kaygan kumaşlar ve üst üste konulmuş birkaç kat kumaşı kesmek için kullanılır. Makastan daha hızlı bir kesim sağlar. Kısa düz çizgiler ve kesin kavisler için uygundur. Yuvarlak kesicinin bıçağı kesim yapılan yüzeye zarar verebilir. Bunun için kumaşın altına plastik bir altlık koyulmalıdır. 

Toplu İğneler 
Toplu iğneler, kumaşın ve kalıpların kaymasını önlemek amacıyla kullanılırlar. Farklı boyut ve biçimlerde olabilir. Kumaşta iz yapmaması için çelik ya da nikel kaplı ve sivri uçlu olan iğneler tercih edilmelidir. 

Sabit Masalar 
En yaygın kullanılan masa çeşididir. Demir ayaklar üzerine oturtulmuş, ağaç ya da laminant kaplı yüzeylerden oluşur. Yükseklikleri ortalama 80-90 cm.'dir. Kumaş enleri değişken olduğu için masa enleri de değişkendir. Masa uzunlukları ise işletmenin şartlarına göre değişir. Masanın uzun olması rahat bir çalışma ortamı sağlar. Masanın yüzey özelliği serim ve kesim açısından önemlidir. Bu nedenle masa yüzeyi çok kaygan ya da çok pürüzlü olmamalıdır. Kaygan olursa alt katların serimi zorlaşır; pürüzlü olursa kesim aletlerinin masa üzerindeki hareketi zorlaşır. Kesim masalarının farklı amaçlarla sanayide kullanım özelliklerine sahip çeşitleri vardır. 

Mezura 
Mezuralar, yumuşak plastik, muşamba veya ince metalden yapılır. Boyu en az 150 cm.'dir. Ölçü alma, kalıp kontrolü, kalıp yerleştirme ve düz boy iplik kontrolünde kullanılır. 

Cetveller 
Cetveller, çeşitli uzunluklarda tahta, plastik vb. malzemeden yapılmış, ölçme ve çizimde kullanılan araçlardır. Düz cetveller daha çok çizim ve ölçüm için kullanılırken gönye ve T cetveli ise dik açıların çiziminde kullanılır. T cetveli ayrıca kumaş kenarı düzeltme ve etek boyu almada da kullanılır. 

Rigalar 
Rigalar, oyuntulu bölgelerin çiziminde kullanılan eğri formlu cetvellerdir. Kullanım yerine göre değişik şekilleri mevcuttur. Bunlar; 
- Bir tarafı düz bir tarafı yuvarlak riga (kalça, arka yaka vb. çizimlerinde kullanılır). 
- İki tarafı oyuntulu riga (yaka, pantolon iç paça vb. çizimlerinde kullanılır). 
- Kol evi rigası (kol oyuntu çizimleri için kullanılır) olarak sıralanabilir. 

İşaretleme Araç ve Gereçleri 
Kalıbı kumaşa çizmek için kullanılan çeşitli malzemelerdir. Kumaş cinsine göre farklı gereçler kullanılmalıdır. 
- Sabun, Çizgitaşı, Terzi Tebeşiri: Kolayca silindikleri için çizim ve işaretlemede rahatlıkla kullanılır. Ancak sertliği nedeniyle örgü kumaşlarda esnemeye sebep olabileceğinden tercih edilmemelidir. 
- Uçucu İşaret Kalemi: Yumuşak uçları sayesinde likralı ve örgü kumaşlar esnetmeden çizilebilir. Bazılarının izi 48 saatte uçarken bazıları ise yıkanınca çıkar. 
- Rulet: Tahta ya da plastik sapın ucuna monte edilmiş küçük bir döner dişliden oluşur. Pamuklu, keten ve astarlık sentetiklerin işaretlenmesinde kullanılır.

Baskı Çeşitleri

Tekstilde kullanılan kumaş baskı makinesi
Baskı; şekil, yazı, grafik ve resimlerin gerçeğine en yakın biçimde, bir yüzey üzerine çoğaltılarak ve hızlı aktarılması olarak tarif edilebilir. Günümüzde en çok kullanılan baskı yöntemlerini şöyle sıralayabiliriz;
-Tipo,
-Ofset,
-Flekso,
-Tifdruk (Rotogravür),
-Serigrafi,

Bu yöntemler içersinde Flekso baskı sisteminde son on yıl içersinde büyük gelişmeler kaydedilmiş, trikromik dialı işler bir Tifdruk ve Ofset kalitesinde basılabilmiş ve bu sistemde kalıp hazırlamanın kolaylığı ve esnekliği nedeniyle birçok kaliteli iş basımında Flekso sistem tercih edilir hale gelmiştir.

Tifdruk sistem ise kalıp hazırlamanın pahalı bir işlem olmasından dolayı ancak yüksek tonajlı ve kaliteli işler için uygundur. Bu iki sistemin karşılaştırılması yapılacak olursa ana hatlarıyla şöyle verilebilir; Flekso sistemde kullanılan klişenin hassasiyetine bağlı olarak solvent seçimi sınırlıdır. Son yıllarda klişe materyallerinde elde edilen yeni gelişmeler ile kullanılabilen solventler oldukça çeşitlenebilmiştir. Tifdruk sistemde solvent sınırlaması yoktur. Flekso sistemde transfer önce Anilox'a oradan kalıba ve materyale olacak şekildedir. Oysa Tifdruk'da direkt olarak klişeden materyale transfer vardır. Bu nedenle mürekkebin hazneden materyale ulaşma zamanı Flekso sistemde daha uzundur. Bu süreç içinde mürekkebin kurumadan transfer olabilmesi için mürekkepler Tifdruk mürekkebe göre daha yavaş kuruyacak şekilde formüle edilir.

Anilox: Flekso sistemde mürekkebi istenilen ölçüde kalıba taşıyan merdanenin ismidir. Son yıllarda dia baskılarının flekso sistemde yapılması sebebiyle çok ince anilox merdaneler devreye girmiştir. Anilox merdaneler 60’lık, 120’lik, 200’lük vs. gibi sayılarla anılır. Rakam büyüdükçe anilox üzerendeki tiflerin sıklığı artar, derinliği azalır. Bu nedenle transfer edilen mürekkep filmi inceldiğinden alınan renk şiddeti azalır. Bu tip ince aniloxlar için daha konsantre mürekkepler hazırlanması gereklidir.

Korona: Baskı yapılacak malzemelerin yüzeyinin baskı yapılabilir hale getirilmesi yüzey geriliminin ayarlanması işlemidir. Genellikle PE, PP, PVC gibi malzemeler için 36-38 dyn/cm korona uygulanır. Koronanın yüksek olması da düşük olmaması kadar sorun yaratır.

Bloklaşma: Baskılı işin sıkı sarım, yüksek bombardıman, iki tarafı koronalı malzemeler ve sıcakta bekletilme gibi nedenlerle baskı yapılmamış yüze transfer etmesi ve yapışması sonucunda oluşan, baskının kötü kokmasına da neden olan bir problem.

Laminasyon: İki veya daha fazla malzemenin birbiriyle yapıştırılması işlemine laminasyon adı verilir. Laminasyonun amacı; ambalajın içine konulan gıda maddelerinin bozulmasına neden olabilecek nem, ışık, gaz geçirgenliklerinin azaltarak istenen korunmanın sağlanması ve tüketiciyi cezbedecek albeniyi elde etmektir.

TRİKROMİK BASKI: Basılacak, yazı, şekil, desen siyah beyaz ise, standart ya da özel bir renk taşıyorsa baskının yapımı kolaydır. Klasik yolla fotoğraflanır. Kalıp oluşturulur. Mürekkep haznesine istenen renk konarak baskı alınır. Ancak, basılacak malzeme bir renkli resim ise, ya da baskı işleminde değişik renkler söz konusu ise Trikromi baskı gündeme gelir. Önce orijinal kopya renk ayırım sisteminde analiz edilir. Sarı, magenta ve mavi renklerin analiz sonucunda hangi bölgelerde ne yoğunlukta bulunduğu saptanır. Bu bilgilerle her rengin ayrı kalıbı oluşur. Bu kalıplar, ayrı baskı ünitelerinde baskı materyali ile temasa geçer. Sıra genellikle önce sarı magenta sonra mavi şeklindedir. Renk ayırımından alınan sonuca göre yoğunluğu farklı tramlar (Noktalar), zemin baskı üzerine tram zemin üzerine zemin baskı şeklinde Trikromi baskı oluşur. Bu esasla harekat ederek en karmaşık renkli zeminler ve sanat eserleri kopyalanabilmektedir. Sadece bu üç renk baskısı ile gri tonlar elde edilemez. Burada seriye siyah ünitesi ilave edilerek sorun çözülür.

BASKI TEKNİKLERİ
Baskı teknikleri basıldıkları kalıba göre isim alırlar. En yaygın kullanılan baskı teknikleri; Yüksek baskı (Tipografi), Düz baskı (Ofset), Çukur baskı (Tifdruk) ve Elek baskı (Serigrafi) olarak sayılabilir.

1) Yüksek Baskı (Tipografi): Yüksek baskı sisteminde, kâğıda baskı yapan kalıp yüzeyi, baskı yapmayan "boş" bölümlere oranla daha yüksektir. Yüksek baskı sisteminde, kalıp olarak kullanılabilen el dizgi, makine dizgi, çinko klişe ve fotopolimer klişelerin baskı yapan ve yapmayan kısımları arasındaki yükseklik farkından dolayı sisteme "yüksek baskı sistemi" adı verilmiştir. Endirekt Tipo baskı (Letterset) Letterset baskı sisteminde kalıp olarak metal veya fotopolimer klişeler kullanıldığı için bu sistemi "yüksek baskı" sistemi olarak kabul etmek gerekir. Bu sistemde klişeden kauçuğa, kauçuktan kâğıda baskı gerçekleştirilir. Mikroskopla büyütüldüğünde, bazı harf kenarlarının keskin ve siyah fakat ortaya doğru giderek zayıfladığı görülür. Bu görüntü tram noktalarında mevcut değildir. Noktalar, ofsete oranla daha keskin, net ve tam siyah olmasına rağmen düz tonlar ve zemin baskıları ofsete göre pek muntazam değildir. Flekso baskı (Anilin veya Lastik Baskı) Flekso baskıda lastik veya cyrel, APR gibi fotopolimer flekso kalıpları ile baskı yapılır. Flekso baskıda nokta kenarı ve merkezi arasındaki koyuluk farkları tipo baskıdaki gibidir. Hatta flekso baskıda sıvı mürekkep kullanıldığı için bu fark bazı hallerde tipo baskıdan daha belirgindir. Flekso baskı makineleri rotatif olup bobin kâğıt veya plastik folyeler üzerine baskı yaparlar. Kullanılan kalıp yakın zamana kadar sadece lastik olduğundan bu baskıya "Lastik baskı" da denmektedir. Flekso baskı makinelerinde boya haznesi içinde dönen verici merdane, boyayı, tramlı merdaneye verir, tramlı merdane, kalıp kazanına aktarır. Kalıp kazanı, baskı kazanı ile temas ederek aradan geçen kâğıt veya folyeye baskı yapar.

2) Düz Baskı (Ofset): Suyun mürekkebi itmesi esasına dayalı olarak çalışır. Orijinalden çekilen filmin görüntüsü, ışığa hassas ofset plakasına aktarılarak, kalıp hazırlanır. Kalıp yüzeyindeki basan ve basmayan bölümler aynı yükseklikte olduğu için, bu baskı sistemine "Düz Baskı" denmektedir. Düz baskı makinelerinde 3 kazan mevcuttur: Kalıp Kazanı, Kauçuk Kazanı, Baskı Kazanı. Düz baskıda kalıp kazanındaki şekiller, kauçuk kazana geçer ve basılacak kâğıt, kauçuk kazan ile baskı kazanı arasından geçerken baskıyı alır. Düz baskıda, kâğıt arkasında forsa izi görülmez. Ofset noktalarının tüm alanı aynı koyuluktadır. Nokta kenarları biraz zayıf ve hafif tırtıllıdır. Işık baskı (jelatin baskı) Işık baskı, ofset gibi bir düz baskı sistemi olmakla birlikte tram noktalarının olmaması yüzünden hem ofset ve hem de diğer baskı sistemlerinden ayrılır. Açık tonlara lüple bakıldığında küçük boya zerrecikleri görülür, fakat bilenen anlamda tram noktası görülmez. Işık baskı örneği, daha çok bir fotoğrafa benzetilebilir. Boya zerreciklerini üzerinde bulunduran jelatin grenleri 500' lük tram inceliğindedir. Orijinale en yakın baskı kalitesi ışık baskı ile alınır. Fakat bu baskı sisteminde yazı ve çizgi basılmaz.

3) Çukur Baskı (Tifdruk): Yüksek baskının tam aksine basılacak kalıp çukurdur. Boya (mürekkep) çukurlara dolar. Fazla boya rakle ile sıyrılır ve baskı yapılır. Çeşitli tifdruk baskı sistemlerinin resim baskı görüntüleri değişiktir. Hepsinin ortak özelliği ise yazıları tırtıllı basmalarıdır. Bunun başlıca nedeni yazılar için tram kullanmak zorunda olmalarıdır. Yazılar için tram kullanılmayan tek tifdruk silindiri elle kazınan silindirlerdir. Yazılar için tram kullanma zorunluluğunun nedeni, çukurlara dolan boyanın nokta sınırlarını teşkil eden çizgiler tarafından tutulması yani boyanın akmasının önlenmesidir. Klasik tifdruk Çukurların derinliği değişik fakat çapları aynı olan tifdruk baskı sistemidir. Bu sistemde orta tonlar ve açık tonlar lüple tetkik edilirse tipik, aynı büyüklükteki kare noktalar görülür. Aynı büyüklükte olan bütün noktaların tonları, derinlik farkından dolayı boya miktarına göre değişir. Koyu tonlarda, kâğıda basılan yoğun miktardaki boya (çok renkli işlerde) çukurların sınır çizgilerini kapattığından, detay kaybı olur. Klasik tifdrukta üç renkte elde edilen resim ton değerlerinin doygunluğu, diğer baskı sistemlerinde ancak 4 renkte elde edilebilir. Gravür tifdruk Elektronik silindir kazıma makineleri ile hazırlanan silindirlerin baskıda verdiği noktalar özellikle orta ton ve açık tonlarda elips biçimindedir. Nokta kenarları pek net değildir. Bu belirtiler silindirin gravür makinesinde hazırlandığını gösterir. Yarı ototipi tifdruk Bu baskı sisteminde çukurların çapı da derinliği de değişkendir. Yarı ototipi tifdrukta açık tonlardaki "İğne ucu" tabir edilen noktalar yuvarlaktır. Orta tonlarda ise kare şeklindedir. Fakat karelerin köşeler hafif yuvarlaktır. Ototipi tifdruk Bu baskı sisteminde çukurların derinliği aynı fakat çapları değişkendir. Klasik ve yarı ototipi tifdruk kadar sık kullanılmaz. Açık ve koyu tonların baskısı pek başarılı olmaz. Çoğunlukla folyelerin üstüne ambalaj baskısında uygulanır.

4) Elek Baskı (Serigrafi): Bu sisteme elek baskı denilmesinin sebebi baskı kalıbı olarak sentetik veya ipek bez kullanılmasıdır. Bu bez, iplikleri arasında ince deliklere sahiptir. Elek üstündeki boya, lastik bir rakle ile bastırılarak sıyrıldığı zaman, deliklerinden geçer ve alttaki kâğıda baskı yapar. Serigrafide öncelikle elek bir çerçeveye gerilir. Ön ve arka yüzüne özel bir solüsyon sürülür. Kuruduktan sonra, tramlı pozitif film yerleştirilir ve vakum altında pozlandırılır. Pozlanan bölgeler sert, pozlanmayan kısımlar yumuşaktır. Daha sonra tazyikli su ile banyo yapılarak elek yüzeyinden ayrılır. Böylece basması, yani boyanın geçmesi gereken saha boşalmış olur. Elek üzerinde, gerekiyorsa düzeltme yapılır. Sonra sertleştirme banyosundan geçen veya özel lakla kapatılan kalıp baskıya hazır duruma gelir. Elek baskıda, kalın bir boya tabakası dikkati çeker. Diğer baskı sistemlerinde 3 mikron kalınlığında olan boya tabakası elek baskıda ortalama 20 - 30 mikron kalınlıktadır. Serigrafi ile kâğıdın dışında mukavva, cam, tahta, fiberglas gibi malzemelere, ayrıca 3 boyutlu hemen her cins materyale baskı yapılabilir.

DİĞER BASKI SİSTEMLERİ

Kumaş baskı
Tekstil sanayiinde, kumaş baskısı için imal edilen özel baskı makineleri vardır. Kumaşların baskısı için başlıca iki sistem uygulanır:
a) Serigrafi kumaş baskısı: Basılan renk sayısı kadar kalıp hazırlanıp makinenin kalıp ünitelerine peş peşe bağlanır. Bobin halindeki kumaş belli bir hızda hareket eder. Baskı anında kumaş bobini bir an durur. Elekler kumaş üzerine iner. Rakle, boyayı elek boyunca çeker. Elekler kumaş üzerine iner. Elekler yukarı kalkar ve kumaş bir serigrafi kalıbının eni kadar ilerler ve tekrar baskı yapılır. Baskıdan sonra kumaş kurutma tünelinden geçerken kurur.
b) Tifdruk kumaş baskısı: Tifdruk kumaş baskısında kalıp olarak üzeri bakır kaplı çelik silindirler kullanılır. Baskı için, bobin kumaş basan özel tekstil tifdruk makineleri kullanılır. Kumaşa basılan desenlerin önce raportları hazırlanır. Raport, bir deseni meydana getiren ve devamlı tekrarlanan parçalardır. Bu parçalar bir kez hazırlandıktan sonra çoğaltılır ve birbirleriyle monte edilir. Bu montajdan tifdruk silindiri hazırlanır. Desen, silindirde sonsuz yani başlangıç ve bitiş noktaları belirsiz olarak yer alır.

Teneke baskı
Teneke baskı makinesi, tabaka ofset makinesine benzer prensipte çalışır. Tenekeler tabaka olarak makineye verilir. Asıl baskıdan önce çoğunlukla beyaz boya ile "astar baskısı" yapılır. Kullanılan boyanın ısıya ve ışığa dayanıklı olması, kolay kuruması, suya, yağlara dayanıklı ve örtücü nitelikte olması gerekir. Baskı için kullanılan tenekeler ise temiz ve pürüzsüz olmalıdır. Baskıdan sonra, baskı makinesinin sonundaki uzun kurutma tünelinden geçen tenekeler, kuruyarak istife gider.

Yaldız baskı
Az tirajlı işler için toz yaldız baskısı yapılır. Gümüş için beyaz, altın yaldız için ise sarı yaldız kullanılır. Kâğıt önce verniklenir. Vernik kurumadan önce, toz yaldız pamuk veya tampon ile fazla bastırmadan sürülür. Sonra kâğıtlar kurumaya bırakılır. Toz yaldızdan başka sıvı yaldız ile de, ofsette yaldız baskı yapılabilir. Bu baskı için özel yaldız boyası, özel yaldız kalıbı gereklidir. Ancak bu baskı ile sağlanan parlaklık toz veya "varak" yaldızın yerini tutmaz. Varak yaldız baskısı tipo sistemi ile uygulanır. Baskı özel yaldız makinesinde yapılır ve yaldız, bobin şeklindeki selofan üzerindedir. Belirli bir sıcaklık altında kâğıda pres edilerek geçirilir. kumaş bir serigrafi kalıbının eni kadar ilerler ve tekrar baskı yapılır. Baskıdan sonra kumaş kurutma tünelinden geçerken kurur.

Örme Kumaş Analizi

Örme Kumaşlar
Kumaş Analizinin Tanımı
Analiz, kavramsal olarak bir konuyu (madde veya düşünsel) temel parçalarına ayırarak daha sonra parçaları ve aralarındaki ilişkileri tanımlayarak sonuca gitme yoludur. Analiz kelimesi, sözlük anlamı olarak bütünü parçalarına ayırarak ayrıntılı olarak inceleme anlamına gelir.

Örme kumaşların analizinin yapılabilmesi için kumaşın örgü analizini ve desenini, iplik özelliklerini ve ilmek (may) sıklıklarını, gramajını, bir ilmek için kullanılan iplik uzunluğunu, örüldüğü makineyi ve kumaşın üretilebilmesi için gerekli tüm özellikleri tespit etmek gerekir.

Örme Kumaşların Analizi İçin Gerekli Olan Araçlar
-Düzgün bir zemin,
-Yeterli ışık kaynağı,
-Cetvel,
-Metre,
-Toplu iğne,
-Tığ,
-Lup veya büyüteç,
-Hassas terazi,
-Numune kesme aleti,
-Hesaplama araçları,
-Analiz kağıtları ve analiz formları,
-Renkli kalemler,
-Makas.

Örme Kumaşların Analizinde Dikkat Edilmesi Gereken Kurallar
Örme kumaşların analizlerinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için aşağıdaki kurallara uyulması gereklidir.
-Analizi yapılacak kumaş temiz, hatasız ve kullanılabilir özellikte olmalıdır.
-Analizi yapılacak kumaş yeterli büyüklükte olmalıdır.
-Analiz araçlarının doğru kullanılması ve ortamın buna uygun olması gereklidir.
-Analiz yapacak kişinin yeterli örme bilgisine ve analiz tecrübesine sahip olması gereklidir.

Örme Kumaş Analizlerinin İncelenmesi
Örme kumaşlar yapılarına göre dokuma kumaşlardan çok farklı özelliklere sahiptir. Bu özelliklere paralel olarak değişik analiz yöntemleri gerekir.

Örme kumaşlarda kullanılan analiz yöntemleri:
-Örme kumaşların tanınması (Atkılı örme kumaşların tanınması, Çözgülü örme kumaşların tanınması),
-Örme kumaş eni ve büzülmesi,
-Örme kumaş ağırlığı (Toptan kumaş ağırlığı, Metre-tül kumaş ağırlığı, Metre kare kumaş ağırlığı),
-Örme kumaş sıklığı analizleri (İlmek çubuğu (sütun) sıklığı, İlmek satır sıklığı, Dantel örme kumaşlarda puan nokta sayısı),
-Örme kumaşlarda harcanan iplik miktarı,
-Örme kumaşlarda makine inceliği,
-Havlı örme kumaşlarda hav yüksekliği.

Örme Kumaş Analizinde İşlem Basamakları
-Örgü analizini yapma (Kumaş örme tekniğinin belirlenmesi, Örme kumaş plaka sayısının belirlenmesi, İğne hareket raporunun belirlenmesi ve desenlendirme sistemine uyarlanması),
-İplik özelliklerini belirleme (iplik cinsi, iplik numaralandırılması),
-Kumaş ilmek çubuk sıklığını belirleme,
-Kumaş ilmek sıra sıklığını belirleme,
-Örme kumaşın örüldüğü makine inceliğinin belirlenmesi,
-Kumaş gramajını belirleme,
-İlmekteki iplik uzunluğunu belirleme.

Örgü Analizini Yapma
Örgü analizinde işlem sırası:
-Kumaşın uygun boyutlara kesilmesi,
-Kumaş yüzünün belirlenmesi,
-Uygun iğne diziliş formunun belirlenmesi,
-İplik ucunun bulunması,
-Referans iğne seçilerek belirlenmesi,
-İpliklerin iğne iğne sökülerek her iğne hareketinin iğne diziliş formuna işaretlenmesi,
-Raporun belirlenmesi,
-Makine desenlendirme sistemine göre iğneye hareket veren desenlendirmelerin belirlenmesi.

Örgü analizinin yapılabilmesi için belirlenmesi gereken özellikler vardır. Bu özellikler aşağıda anlatılmıştır.

Kumaş Örme Tekniğinin Belirlenmesi
Örme kumaşlar, atkılı ve çözgülü örme kumaşlar diye ikiye ayrılmaktadır. Kumaş analizi yapan kişi öncelikle incelediği kumaşın örme tekniğini belirlemelidir.

Örme kumaşın örme tekniğini belirlemek için kumaşı sökmeyi denemelidir. Kumaş sökülmediğinde çözgülü örme tekniği ile söküldüğünde ise atkılı örme tekniği ile örüldüğü tespit edilmiş olur.

Atkılı örme tekniğini belirleme
-Atkı yönlü ilmekler kumaş eni yönünde meydana gelir.
-Atkı yönlü örme kumaşlarda her sırayı bir iplik oluşturur.
-Atkı örme kumaşlarda esneklik yüksek görülür.
-Atkı örme kumaşlardan yapılan ürünler üç şekilde olabilir:
1- Düz örme makinelerinde biçimlendirilmiş veya biçimlendirilmemiş parça şeklinde üretilir.
2- Düz örme makinelerinde kumaş açık en şeklinde üretilir.
3- Yuvarlak örme makinelerinde tüp veya açık en şeklinde üretilir.

Çözgülü örme tekniğini belirleme
-Çözgü yönünde ilmekler kumaş boyunca oluşturulur.
-Her iğneye iplik beslenerek kumaş oluşumu sağlanır.
-Kumaş oluşturma işleminde iğneler topluca aşağı yukarı ve sağa sola hareket ederek kumaş oluşumunu sağlar.

Örme Kumaş Plaka Sayısının Belirlenmesi
Bilindiği gibi örme makinelerinde kumaşlar, tek ve çift plakalı kumaşlar diye ikiye ayrılmaktadır. Aşağıda tek ve çift plaka kumaşları ayırt edilmesi için önemli noktalar belirtilmiştir.
-Atkılı örmede tek plaka kumaşlarda kumaşın ön yüzünde düz ilmek (R) kumaşın ters yüzünde (L) ilmek görülür (R-L yüzeyli kumaşlar).
-Çift plakalı örme kumaşlarda hem ön yüzeyde hem arka yüzeyde R ilmek görüntüsü görülür (R-R yüzeyli kumaşlar).
-Haroşa örme kumaşlarda ön ve arka yüzünde L ilmekler görülür (L-L yüzeyli kumaşlar).

İğne Hareket Raporunun Belirlenmesi ve Desenlendirme Sistemine Uyarlanması
İğne hareket raporunun belirlenmesinde örgünün raporu, rapor tekrarına kadar en son ilmek sırasından sökülmeye başlanarak iğne diziliş formuna işaretlenir. Bu şekilde iğne hareket raporu çıkarılır. İğne raporunun çıkarılması ile çalışılacak makine desenlendirme sistemine uyarlanır.

Bezayağı Nedir

Bezayağı kumaş iplik formu
Bezayağı Örgünün Tanımı:
Tek sayılı çözgü ipliklerinin, tek sayılı atkı iplikleriyle, çift sayılı çözgü ipliklerinin çift sayılı atkı iplikleriyle bağlantı yaparak meydana getirdiği örgü şeklidir. Atkı ipliğinin kumaş eni boyunca, çözgü ipliklerinin bir altından, bir üstünden geçerek diğer atkı ipliğinin ters hareket yaparak oluşturduğu örgüdür. En sık kesişmeyi, kenetlenmeyi sağlayan bezayağı, dokuların çok ince ve sağlam oluşmasına olanak sağlar.

Dokuma örgüleri içinde en basiti olan bezayağı örgüler her türlü pamuklu, yünlü ve sentetik kumaşların üretiminde kullanılırlar. Çünkü hem üretim işlemi kolay, hem de bağlantı noktalarının sıklığından kumaşları daha dayanıklıdır.

Bezayağı örgünün özellikleri:
-Bezayağı örgüsü, en küçük raporlu dokuma örgüsüdür. Örgü raporunda iki çözgü ve iki atkı ipliği bulunur.
-Atkı ve çözgü bağlantılarının en sık olduğu dokuma şeklidir. Bu nedenle bezayağı örgülü kumaşlar dayanıklıdır.
-Dokuma kumaşlarda atkı ve çözgü ipliklerinin yüzme yapmadığı tek örgü şeklidir. Yüzme (atlama) dokumada bir ipliğin diğer iplik sisteminde iki ve daha fazla sayıda iplik üzerinden ya da altından geçerek bağlantı yapmasıdır.
-Bezayağı örgülü kumaşın her iki yüzü de aynıdır. Kumaşa herhangi bir desen oluşturma işlemi uygulanmamışsa bezayağı örgünün desen etkisi yoktur.
-Bezayağı örgüsü en basit ve dayanıklı dokuma örgüsü olduğundan pamuk, yün, ipek ve sentetik ipliklerle yapılan dokumalar için uygundur. Gömleklik, elbiselik, astarlık, pijamalık ve branda kumaşlar, yağmurluklar, mutfak, takımları, nevresimlikler, tülbentler, perdelikler, koltuk örtüleri gibi çok geniş kullanım alanına sahiptir.

Bezayağı örgünün çizim yöntemi:
Bezayağı örgüsü ile ifade edilir. B harfi bezayağını simgeler. Bezayağı örgüde rapor (1+1=2) iki atkı, iki çözgüden oluşur. Örgü raporunda ilk çözgü ipliği birinci atkı ipliğinin üzerinden, ikinci atkı ipliğinin altından geçer. İkinci çözgü hareketi ise birinci çözgü hareketinin tam tersidir. Yani çözgü ipliği birinci atkının altından ikinci atkının üzerinden geçer.

Haftalık En Çok Okunanlar