Tekstil ve Moda Sitesi

Pamuk Kısa Lif İplikçiliği

Pamuk İpliği
KISA LİF İPLİKHANESİ 
Pamuk iplikçiliği denildiği zaman genelde kısa lif iplikçiliği akla gelmektedir. Bu sistemde 60 mm'den kısa doğal ve yapay lifler işlenmektedir. Doğal ve yapay kısa liflerin iplik haline dönüştürülmesinde kullanılan makinaların bazı kısımları değişiklikler gösterse bile prensip olarak aynıdırlar. Türkiye bir pamuk üretim ülkesi olduğu için pamuk ipliği imali önemli bir sanayi dalı halindedir. Pamuğun yapay liflerle karışımları da önemli bir paya sahiptir. Kısa lif iplikhanesi piyasada “PAMUK İPLİKHANESİ” adıyla tanınmaktadır. Bu iplikhanede pamuk ve pamuk sentetik karışımları çalışmaktadır. Pamuk iplikhanelerinde aşağıdaki işlem akış şemasında görüldüğü gibi ring iplik imalatı ve Open End (OE) iplik imalatı yapılmaktadır. Ring iplikhanesinde de karde iplik ve penye iplik üretimleri göze çarpmaktadır. 

RİNG İPLİKHANESİ 
HAMMADDE, Harman Hallaç Sistemi, Tarak Makinasından geçer ardından iki farklı işlem uygunalabilir: 
1. İşlem: I.Pasaj Cer Makinası, II.Pasaj Cer Makinası, Fitil Makinası, Ring İplik Makinası Makinası, Bobin Makinası, 
2. İşlem: I.Pasaj Cer Makinası, Penye Hazırlama Makinası, Penye Makinası, II.Pasaj Cer Makinası, Fitil Makinası, Ring İplik Makinası Makinası, Bobin Makinası, 

OE-İPLİKHANESİ 
HAMMADDE, Harman Hallaç Sistemi, Tarak Makinası, I.Pasaj Cer Makinası, II.Pasaj Cer Makinası, Rotor Iplik Makinası. 

Pamuğun iplikhaneye gelene kadar geçirdiği işlemler çırçır ve ön temizlemedir. Çırçır fabrikalarında çekirdeklerinden ayrıştırılan pamuk lifi balyalar halinde yoğunlaştırılır. Bu haliyle iplikhanelere getirilir. Pamuk lifleri içinde çekirdek, yaprak, ot vb. gibi bitkisel kırıntılar ile kum ve toz gibi mineral içerikli yabancı maddeler de bulunmaktadır. Eğirme işlemine geçmeden önce liflerin mümkün olduğu kadar bu tür maddelerden arındırılmaları zorunludur. Bu nedenle iplikhanede yapılacak olan ilk işlem materyalin preslerden kurtarılıp, klimatize edilmesinden sonra açma ve temizlemedir. Yapay liflerde ise yabancı madde olmadığı için başlangıçta sıkıştırılmış konumdaki hammaddenin açılması önem taşımaktadır. Adı geçen bu açma ve temizleme harman-hallaç makinasında yapılır. Daha sonra tarak makinalarında daha ince temizleme ve liflerin birbirine paralel hale getirilmesi sağlanır. Ayrıca life bir band formu verilir. Elde edilen bu bantlar daha sonra cer makinalarından geçirilerek band düzgünsüzlüğü ve lif paralelliği iyileştirilir. Bu amaçla çekim uygulanır. Cerden çıkan bantlar fitil makinasında inceltilerek fitil haline getirilir. Elde edilen fitiller de ring iplik makinalarında inceltilip, bükülerek iplik haline dönüştürülür. Karde ve penye ipliklerinin üretimi arasındaki temel farklılık penye hazırlık ve penye makinalarının üretim hattına ilave edilmiş oluşudur. Penye hazırlık makinasında çok sayıda band biraraya getirilerek bir yumak oluşturulur. Bu yumaklar daha sonra penye makinasına beslenirler ve orada işlem görürler. Penye işleminin amacı lif içindeki tüm yabancı maddelerin ve kısa liflerin atılmasıdır. Pamuğun uzunluk eğrisini incelersek, en uzun liflerden kısa liflere doğru bir yayılım görürüz. Penye makinasında yapılan ayarlar ile eğrinin uç kısmında kalan kısa lifler uzaklaştırılır. Atılan lif miktarı % 8-20 arasında olabilmektedir. 
Penye ipliklerini karde iplikleri ile kıyasladığımızda penye ipliklerinin şu üstünlükleri olduğunu görürüz. 
1. İçinde yabancı maddeler ve lif düğümcükleri olmaz 
2. Tüylenmeleri en aza indirilmiştir 
3. Düzgün görünümlüdürler. 

Penye ipliklerinde lif kalitesi yükseldiği iğ için büküm sayısı azaltılabilmektedir. Bu da üretilen mamullerin daha yumuşak tutumlu olmalarını sağlar. Özellikle triko mamullerde bu çok önemlidir. Hammadde telefi arttığı ve işlem sayısı fazlalaştığı için bir miktar maliyet farkı da doğal olarak meydana gelmektedir. Pamuk iplikleri genellikle ring iplik makinaları adı verilen klasik makinalarda üretilir. Bu makinalarda her tür iplik geniş numara sınırlarında üretilebilir. Ring iplikçiliğinde en önemli sorunlardan birisi lifler arasındaki kısa liflerdir. Ayrıca birtakım teknik nedenlerle üretim hızı yüksek olamamaktadır. Bu yüzden ring iplikçiliğine alternatif olan bir takım modern üretim sistemleri de piyasaya sunulmuştur. Bunlardan en fazla gelişme göstereni open-end rotor iplikçiliğidir. Piyasada sadece open-end ipliği olarak isimlendirilen bu ipliklerin piyasa payı %25 dolayındadır. Üretim işlem basamakları aşağıdaki şekildedir. Bu yöntemle pamuk, yapay lifler ve karışımları rahatlıkla işlenebilmektedir. Kısa lif problemi ise yoktur. Tam tersine penye telefi gibi kısa lifler harmana katılarak ekonomik üretim yapılabilmektedir. Ancak böyle bir uygulamanın yanı sıra çok kaliteli ipliklerin üretimi için penye işleminden geçirilmiş lifler de open-end makinasında kullanılmaktadır. Open-end iplikleri yapı bakımından ring ipliklerinden çok farklıdır. Ring ipliklerinde lifler iplik boyunca birbirlerine paralel halde uzanırlar. Bu şekildeki yerleşimleri ile oldukça sağlam bir birleşme meydana getirilir. Open-end iplikleri ise daha karmaşık yapılıdır ve lif paralelliği oldukça düşüktür. Çevrelerine belli aralıklarla kuşak şeklinde lifler dolanmış durumdadır. Paralellik düşük olduğundan mukavametleri de ring ipliklerine nazaran % 10-20 daha azdır. Bu nedenle ring ipliklerinden daha fazla büküm uygulanması zorunludur.

0 yorum:

Haftalık En Çok Okunanlar