Tekstil ve Moda Sitesi

Koruyucu Tekstiller

Ateşe Dayanıklı Giysi
Koruyucu giysiler; aşırı sıcak, aşırı soğuk, radyasyon, zararlı kimyasal maddeler gibi ortam ve çevre koşullarına maruz kalma riskini önlemek ve insanların bu riskten korunmasını sağlamak veya bu riski azaltmak için giydikleri tekstil ürünleridir. Koruyucu tekstiller, istenmeyen bir ortam veya maddenin bulaşmasını veya yayılmasını önlemek için de kullanılır. Çeşitli oranlarda risk içeren şartlarda çalışan itfaiyeciler, güvenlik personelleri, otomobil yarışçıları, tıbbi personeller, ağır sanayi işçileri, astronotlar vb. insanların görevlerini yaparken dış etkilerden korunması amacı ile üretilen kıyafetlere ''koruyucu elbiseler'' denir. Bu elbiselerin özellikleri kullanıldıkları endüstrinin ihtiyaç ve beklentilerine göre değişir. Bu tip ürünler yüksek sıcaklığa dayanabilen ve yüksek mukavemete sahip olan ''yüksek performanslı lifler'' veya iplik yapılarında yapılan ufak değişiklikler veya çeşitli apreler ile üretilirler. Koruyucu giysilerde en önemli husus insan ve canlı hayatının korunmasıdır. Ayrı bir tekstil malzemesinden ziyade giysinin kendisi koruma sağlar, kumaş bütün koruyucu giysilerde ve diğer koruyucu tekstil ürünlerinde kritik unsurdur. Giysiyi giyen kişi ile potansiyel tehlike arasındaki güvenlik bariyeri olarak, bir kaza anında yaşanan yaralanma derecesini belirleyecek olan kumaşın özellikleridir. Koruyucu giysi tipleri şunlardır: çadırlar, kasklar (miğferler), eldivenler (el ve kol korunması için), uyku tulumları, hayatta kalma çantaları ve takım elbiseleri, yangından koruyan giysiler, ısıya dayanıklı giysiler, çift taraflı ceketler, balistik dayanımlı yelekler, biyolojik ve kimyasal koruyucu giysiler, patlamaya dayanıklı yelekler, alev almayan başlıklar ve eldivenler, erimiş metal koruyucu giysiler, yüzdürme yelekleri, donmayı önleyici ve kanallı ılık hava giysileri dahil askeri koruyucu giysiler, denizaltı koruyucu giysileri, dalgıç giysileri ve dalma elbiseleri, hayat salları, özel havlu ve bezler, zararlı ışınlardan koruyucu tulumlar, halatlar ve emniyet kemerleri gibi tekstil ürünleridir. Koruyucu elbiselerin, insan sağlığını koruma işlevini yerine getirmesinin yanında elbisenin konforu da önemlidir. Yeterli konfor sağlamayan bir elbise, yüklenilen görevi yerine getirmede verimliliği azaltır. Bu nedenle, koruyucu elbiseler; konfor ve koruma özellikleri aynı anda sağlamalıdır. Eskiden daha ağır malzemelerden yapılan çelik yelekler artık daha hafif ve dayanıklı olan tekstil malzemelerinden (aramid vb.) yapılmaktadır.

Koruyucu Tekstiller
Genel olarak, koruyucu giysiler aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir.
Termal Koruma Giysileri: Isıya, aleve, eriyen metallerin sıçramalarına ve aşırı soğuğa karşı koruma sağlayan elbiselerdir. Termal koruyucu elbiseler, aleve ve ısıya maruz kalmaya karşı koyan ya da aşırı çevre koşullarında ısı transferine karşı yalıtım sağlayan geniş bir yelpazedeki ürünleri kapsar. Bu tip elbiseler, petrokimya ve elektrik işçilerince giyilen üniformalardan, dökümhaneler ve yüksek ısılarda çalışan diğer tesislerde giyilen elbiselere kadar değişik kullanım alanlarına sahiptir. Elbiseler tek veya çok katlı olabilir.
Nükleer, Biyolojik ve Kimyasallara Karşı Koruma Giysileri: Çoğunlukla askeri kullanım amaçlıdırlar. Bunlar çoğu zaman sentetik veya doğal elyaftan dokunmuş ayrıca karbon elyaf ve köpükten oluşan çok katlı yapılardır.
Kimyasallara Karşı Koruyucu Giysiler: İnsan sağlığına zarar veren kimyasallara karşı koruma sağlayan elbiselerdir. Dünyada çeşitli alanlarda, çok farklı toksik özelliklere sahip yüzbinden fazla kimyasal madde kullanılmaktadır. Zehirli kimyasallardan kaynaklanan riskler ortaya çıktıkça kimyasallara karşı koruyucu görev gören giysi ve ekipmanın kullanımı artmıştır. Bu durum belirli ölçüde de kimyasallara karşı koruyucu giysilerin ve ekipmanın kullanılmasını öngören düzenleme ve standartlardan kaynaklanmaktadır.
Mekaniksel Koruma Giysileri: Kesilme, yırtılma ve aşınma gibi zararlara karşı korunmak için kullanılır. Tüm bunların sağlanabilmesi için giysilerin yüksek mukavemetli tekstil liflerinden yapılması gerekmektedir.
Elektrikten Koruyucu Giysiler: Elektromanyetik ve elektrostatik olarak 2 ayrı grupta incelenen elektrik zararlarından korunmak için kullanılırlar. Yüksek voltaj tehlikesi altında çalışanlar; kesinlikle güç tutuşur, mukavim ve konforlu iletken koruma giysilerini tercih etmelidirler. Bunun özellikler için doğal, sentetik ve metal ipliklerden yapılmış koruyucu giysiler tercih edilir.
Temiz Oda Giysileri: Bu isimle adlandırılan giysiler; insanı çevre şartlarından değil aksine, çevreyi insan kaynaklı kirliliklerden koruyan giysilerdir. İnsan vücudunun her gün 1 milyar deri hücresi döktüğü ve insan vücudu ve giysilerin bir miktar toz, saç, kıl, iyonlar, kozmetikler, parfüm, tütün içerdiği göz önüne alındığında kirliliği önleyen bu tip giysilerin optik, uzay araçları, yiyecek, ilaç sanayi ve otomotiv sanayinde ne kadar önemli bir yeri olduğu görülür.
Radyasyona Karşı Koruyucu Giysiler: X-ışını ile çalışanlar, kanser tedavi merkezlerinde çalışanlar ve iyonlaştırılan radyasyona maruz kalan diğer ortamlarda çalışan personeller için gereklidir.

5 yorum:

koruyucu tekstiller önemli maşa varken neden elini kullanasın ki demiş eskiler, koruyucu tekstiller varken neden kullanmayasın ki diyorum bende

Gelişen teknoloji ile birlikte teknik tekstil ürünleri içerisinde insan vücudunu tehlikeli ortam ve durumlardan korumayı sağlayan tekstil yapıları önem kazanmaya başlamıştır. Kişinin zararlı maddeler ve kötü çevre koşullarıyla karşılaşma riskini önlemek ve korunmasını sağlamak bu tekstil yapılarının üretilmesinde ana hedef olmuştur. Koruyucu tekstiller üretim miktarı yönünden teknik tekstiller içerisinde küçük orandaki uygulama alanlarından birisi olsa da önemi yadsınamaz.

11 Eylül olaylarından sonra uluslararası siyasette izlenen gergin politikalar ve terör eylemleri sonucu koruyucu elbiselere yönelik talep miktarı ve kullanımı artmıştır. Bu tarihten sonra özellikle ABD’de güvenlik endişesi nedeniyle bu ürünlere yönelik talep patlaması yaşanmıştır.

Radyoaktif kontamine parçacık veya sıvılarla ilişkili tehlikelerde, radyasyonu engellemek yerine radyoaktif materyalin girişini en düşük seviyeye çekecek uygun giysiler tasarlanır ve böylece cilde ve bu giysilerin altındaki giysilere teması da en düşük seviyede tutulur. Bu giysiler etkilenmiş olabilecek alanda giyilmek ve hemen üzerimizden çıkartılıp imha edilecek şekilde tasarlanmıştır; örneğin radyoaktif kontamine materyale uzun süre maruz kalmanın etkilenmiş olabilecek alandan ayrıldıktan sonra en düşük seviyeye çekilmesi ve diğer alanları da radyoaktif kontaminasyon taşınmasını engellemek amacıyla bu yol izlenir.

Kimyasal koruyucu giysiler tek kullanımlıktır, böylece radyoaktif partiküllerle çapraz kontaminasyon en düşük seviyeye çekilebilir. Genel olarak vücudu daha fazla kaplamak daha iyidir: Başlıklı tulumlar giysilerin ve saçların radyoaktif materyalden korunmasına yardımcı olur. Radyoaktif partiküllerden ve sıvılardan korunmaya yardımcı olan özel tasarlanmış giysiler piyasaya sunulur.

Kişisel koruyucu donanım (kkd) çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları ifade eden terimdir, bu koruyucu ürünlerde tekstil malzemeleri içeriyorsa bu koruyucu tekstillerin alanına girer.

Haftalık En Çok Okunanlar