Tekstil ve Moda

Kumaş Ham Maddeleri Nelerdir, Kumaş Çeşitlerine Göre Özellikleri

Keten kumaşlar insanlığın kullandığı ilk kumaş türlerindendir. 
Giyinmek insanın temel ihtiyaçlarındandır. Kumaşlarda giyinmek için elbise yapımının temel taşı olan yarı mamul ürünlerdir. Kumaşlar; çeşitli bitkiler (pamuk, keten vb), hayvanlar (yün, kaşmir vb) ve sentetik maddeler (polyester, akrilik vb) kullanılarak üretilirler. Bu hammaddeler çeşitli teknikler ile iplik haline getirilir. Bu iplikler ise kumaş üretiminde kullanılır. 

Dünyada kumaş ham maddesi olarak ilk defa keten bitkisi kullanılmış, tarihte kumaş üretimi keten ipliklerin dokunması ile başlanmıştır. Daha sonrasında yün kullanılmaya başlanmıştır. Daha sonraları pamuklu kumaşlar yaygınlaşmıştır. Bu sayılanlara da ipeği eklemek de yanlış olmayacaktır. 17. yüzyılda önce Fransa’da, sonra İngiltere’de merinos yünüyle imal edilen kumaşlar yayıldı. Pamuk ise başlangıçta Kuzey Amerika’da 17. yüzyıldan beri ekiliyordu. Fakat diğerlerinin aksine ipek daha yavaş bir yayılım göstermiştir. Bunun nedeni ipeğin pahalı ve az bulunmasıdır. İlerleyen yıllarda elbise ham maddesi olarak polyester, naylon ve akrilik gibi sentetik kumaşlar yaygınlaşmıştır. 

Kumaş Üretimi 
Kumaş dokuma, örme ve dokusuz yüzeyler olmak üzere 3 temel yöntem ile üretilir. Dokuma ilk bulunan ve en yaygın kullanılan kumaş üretme metodudur. Dokumada genel prensip atkı ve örgülerin birbirinin içerisinden geçmesidir. Bu alanda yapılmış en büyük yenilik; Leonardo da Vinci’nin icadı (1490) olan mekiğin kullanılmasıydı. Bu yöntemde atkı iplikleri mekik içindeki bir çubuk üzerinde sarılıdır. Zincir belirli aralıklarda ipliklerin yerini değiştirip iplikleri birbirlerinden uzaklaştıklarında, dokumacı açılan kanala bir kenarından diğer kenarına mekiği geçirir. daha sonra iplikler tersi yönde birbirinden uzaklaşır. Dokumacı yeniden mekiği bir uçtan diğer kenara kadar geçirir. Bu işlem sürekli devam eder. 

Doğal Kumaşlar 

Pamuk: Yüksek ısıda yıkandığında çeker, ütülenmeye karşı dayanıklıdır ve eğer renkli ise, ilk yıkamada tek başına olmasına dikkat edilmelidir. Pamuk; serin tutar, esnektir, sürtünme ve darbelere karşı dayanıklıdır. Yıkamalara karşı renk dayanıklılığı yüksek değildir ve kırışmaya eğilimlidir. 

İpek: Çok yüksek ısıda ve santrifüjlü makinede yıkanmaz. İnatçı lekeler söz konusu olduğunda, bir uzmana başvurmak gereklidir. Düşük ısıda ve buharsız ütülenmelidir. Dayanıklıdır, çok hafiftir, dokunuşu yumuşak ve hoştur. Renk dayanıklılığı yüksektir. Terlemeye ve çitilenmeye karşı hassastır. 

Keten: Daima elde veya hassas programlarda, tercihen soğuk su ile yıkanmalıdır, santrifüjlü makinede kurutulmamalı ve çok sıcak su ile yıkanmamalıdır. Kırışma eğilimi çok yüksektir. Ütülenmeye dayanıklıdır.. Serin tutar ve dokunuşu yumuşaktır, kire dayanıklıdır. 

Yün: Yüksek ısıda yıkandığında çeker, eğer asılarak kurutulursa deforme olur. Yün lifleri, ısıyı çok iyi yalıtır, yüksek nem özelliği vardır ve kaybettiği şeklini kolayca bulur. Keçeleşme ve sararmaya eğilimlidir. Kaşmir, alpaka, deve, tiftik vb hayvansal kaynaklı lifler yüne benzer özellikler gösterirler. 

Sentetik Kumaşlar (insan yapımı) 

Polyester, Naylon ve Lycra vb: Bu kumaşların elyafları insan yapımıdır, hammaddesi petrokimya ve kömür gibi fosil yakıtlardır. Isıya karşı çok duyarlıdırlar, ılık su ile yıkanmalı ve düşük ısıda buharsız ütülenmelidirler. Fazla kırışmazlar ve renk dayanıklılıkları yüksektir. Kolayca yanabilirler ve statik elektrik taşırlar. Verilen bilgiler kompozisyonu saf olan kumaşlar için geçerlidir. Karışımlar söz konusu olduğunda, her kumaşın yüzdesi öğrenilerek bakım yapılmalıdır. 

Suni Kumaşlar 
Asetat, Lyocell, Rayon ve Viskoz vb: Bu kumaşlarda bulunan elyaflar da insan yapımıdır ancak hammaddesi doğal olan ve doğada bulunan ağaçlar ve selülozik ürünlerdir. Deforme olmamaları için santrifüjlü makinede yıkanmamalıdır. Dokunuşları oldukça yumuşaktır ve renk dayanıklıkları yüksektir. Nem emme özelikleri düşüktür, kolay yanabilir ve statik elektrik taşırlar. 

12 yorum:

Kumaşın yapımında kullanılan ipliğin ham maddesi üç yoldan elde edilir: 1) Hayvanlardan yün, kaşmir, ipek vb; 2) Bitkilerden pamuk, keten, kapok vs; 3) Sentetik olanlar ki ağaç selülozünden rayon; kimyevi petrolden naylon, tergal, polyester vb.

Uzun yıllar elle dokunan kumaşlar makinanın keşfi ile fabrikalarda seri halde imal edilmeye başlandı. Günümüzde tekstil sanayi başlı başına bir sanat dalı halindedir. Tabii ve suni hammaddelerden istifade edilerek yapılan kumaşların sayısı pek çoktur.

Kumaş, ipliklerin, çeşitli yöntemlerle bir araya getirilerek oluşturduğu kaplayıcı yüzeylerdir. Pamuk, yün, ipek, keten vb maddelerden elde edilir.

başlıca kumaş malzemesi bitkiler ve hayvan kıllarıdır, tekstil bitkisi olarak pamuk öne çıkarken hayvan kılı olarak koyun yünü ilk akla gelir. kumaş üretimi yapılırken bu ürünler temel yapı taşı olarak kullanılır

elbiseler doğal veya yapay olan hammaddelerden elde edilen kumaşlardan dikilir, elbise seçerken dikkat edilmesi gerek nokta ise içimize doğal kumaşlı elbiseleri giyip (örneğin atlet, külot kesinlikle pamuk gibi doğal kumaş olmalı) dışarı doğru (ceket, yelek, kaban, mont vb) yapay oranı artan şekilde giyinmeliyiz. Yapay kumaşlar tenimize temas etmemeli

ne yazık ki artan insan sayısı nedeniyle doğal hammaddelerin kullanım oranları giderek düşüyor, doğal malzemelerin üretimi artırılmaya çalışılmalı bu ürünlerde üretim verimi ve miktarlarını çoğaltmalıyız. örneğin pamuk ekim alanları büyütülmeli buralardaki destekler artırılmalıdır.

Hangi bitkilerden kumaş ve giysi oluşturulur en önemlisi; rengi beyaz bir bitki olan ve giysi yapımında kullandığımız beyaz renkli bitki pamuktur. beyaz renk olan yapraklar değil bitkinin meyvesi olan kozasıdır, pamuk kozası.

kumaş türleri ve kullanım alanları ile kumaş türleri ve özelliklerini bilmek çok önemli kimse yazın akrilik kışında keten elbise giymek istemez sanırım kumaşın türünü ve kumaş özelliklerini az da olsa bilmek gerekiyor.

Kumaşın kalitesini gösteren rengi ya da deseni değil ham maddesidir. kaliteli kumaşın ham maddesi de kaliteli ve sağlıklıdır. bence en kaliteli kumaş cinsi ve a kalite kumaş diyebileceğimiz ise yündür veya pamuk.

ilk üretilen kumaş hangi türdedir, kumaş bakımı nasıl yapılır, kumaş ham maddeleri ve özellikleri, kumaşlar neden yapılır, türlere göre kumaş nasıl yıkanmalıdır,

Tekstil üretiminde pamuk ve yün gibi doğal malzemeleri kullanırız. Daha sonra da sentetik malzemeleri kullanmaya başladık.

İpliğin bir düzen içinde olarak bir araya getirilmesi ile ağ gibi örülmesiyle veya alt üst şeklinde içinden geçirilmesi ile yapılır. İpliğin ham maddesi ne ise doğal olarak kumaşın da ana içeriği o maddedir çünkü kumaşlar ipliklerin birleştirilmesi ile üretilir

giyecek yapımında kullanılan bitkilere örnek olarak pamuk, keten, kenevir, kapok, jüt, rami ve hindistan cevizi sayılabilir.