Tekstil ve Moda Sitesi

Ankara Tiftik Keçisi, Tiftik Yünü Nedir

Tiftik Keçisi
Ankara civarında yetiştirilen, Ankara tiftik (Angora Goat) keçisinin uzun, parlak ve yumuşak kıllarından elde edilen elyafa tiftik denir. Tiftik lifi moher (mohair) olarakta bilinir.

Tiftiğin Elde Edilmesi
Moher lifi (tiftik), keçiden ilkbahar ve sonbahar aylarında kırkılarak elde edilir. Yerli keçiler yılda bir kez kırkılır ve lif uzunluğu 20-25 cm arasındadır. Yılda iki kez kırkım yapılan keçiden daha kısa ştapelli lif elde edilir.

Tiftik Lifinin Fiziksel Yapısı ve Özellikleri
Yünde olduğu gibi, kütikül, korteks ve medüla tabakalarından oluşmuştur. Kütikül tabakasındaki örtü hücreleri, yünde olduğu gibi kalkık şekilde değildir; pullar geniş ve ince yapılıdır. Bu özellik, tiftiğin yünden çok daha parlak olmasını sağlar. Aynı zamanda pulların yapısından dolayı yün kadar çabuk çekmez ve keçeleşmez. İpek gibi parlak ve yumuşak liflere sahiptir. Renkleri beyazdan açık krem rengine kadar değişir. Nem çekme özelliği yüne benzer. Tiftik lifleri üzerinde % 16-18 oranında nem taşır.

Tiftik lifi uzunlukları bakımından üçe ayrılır; 
1-) 11-15 cm boyundaki liflere kısa lifler,
2-) 15-23 cm boyundaki liflere orta uzunlukta lifler,
3-) 23 cm'den uzunlara da uzun lifler denir. 
Tiftik Battaniye
Tiftik Lifinin Kimyasal Yapısı ve Özellikleri
Tiftik, kimyasal yapı ve özellikleri bakımından yüne benzer. Pulumsu yüzeyinin ince olması nedeniyle, kimyasal reaktiflere karşı yünden daha hassastır. Seyreltik asitler, tiftik lifine etki etmez; ancak derişik asitlerde tamamen çözünür.

Angora Lifinin Tarih Boyunca Kullanımı
Kimilerine göre, Ankara keçisinin Sümerlerden bu yana Anadolu’da yaşadığı biliniyor. Kimi araştırmacılar ise, Türklerin Ankara keçisini Orta Asya’dan yanlarında getirdiklerini savunuyor. Üzerinde tartışma yapılmaksızın kabul edilen tek gerçek ise 1840’lara kadar, Ankara keçisinin sadece Ankara civarında yaşadığıdır. Bu keçinin, tüm dünyada bilinen adını (Angora Goat) Ankara’dan alması da bu görüşü destekleyen en önemli kanıt olarak sunuluyor. Yüzyıllar boyunca sadece Anadolu’da yetişen Ankara keçilerinin çeşitli yıllarda farklı ülkelerde yetiştirilmesi için girişimlerde bulunulduğu, ancak başlangıçta bu girişimleri tümünün başarısız olduğu biliniyor. En son İngilizler tarafından iklim özellikleri dikkate alınarak 1838 yılında Güney Afrika’ya götürülen Ankara keçilerinin bu ülkede yetiştirilmesinde başarı sağlandı. Daha sonraki yıllarda ise ABD, Leshoto, Avustralya ve Yeni Zelanda’da Ankara keçisi yetiştiriciliği yaygınlaştı. Uzun yıllar dünyanın tek, daha sonraki yıllarda da en büyük tiftik üreticisi olan Türkiye, bugün dünya tiftik üretiminde Güney Afrika ve ABD’nin arkasından üçüncü sırada bulunuyor. Ankara keçisinin asıl önemi kuşkusuz sadece bu keçilerden üretilen tiftikten kaynaklanıyor.

Tiftik Lifinin Kullanım Alanları
Ankara keçisinin asıl önemi kuşkusuz sadece bu keçilerden üretilen tiftikten kaynaklanıyor. Tiftik başta tekstil ve örme endüstrisi olmak üzere birçok alanda kullanılıyor. Kadın ve erkek için kışlık elbise kumaşı üretiminde, örme kumaşlarda, şal ve atkı yapımında, döşemelik kumaşlarda ve battaniye yapımında kullanılır.

6 yorum:

ankaranın büklüm büklüm yollarında bükleli bükleli tiftik keçileri

Başta Ankara olmak üzere İç Anadolu Bölgesi’nde ve Siirt, Mardin ve Bitlis illerinde yetiştiriciliği yapılmaktadır. Türkiye’de en yaygın ikinci ırktır. Fakat sayıları ekonomik nedenlerden dolayı hızla azalmaktadır. Orta Asya kökenli bir ırk olduğu kabul edilir. Ufak cüsseli olan ırkta renk genellikle beyazdır. Siirt ve Mardin yörelerinde melezlemelerin de etkisiyle siyah, kahverengi ve gri renkli tiftik keçilerine rastlanır. Boynuzluluk genel bir ırk özelliğidir, fakat boynuzsuz teke ve keçilere de rastlanır.

Ergin canlı ağırlık, erkeklerde 35-55 kg, dişilerde 30-40 kg arasında değişmektedir. Esas verimleri olan tiftik (Angora, Mohair), tekstil sanayisi için aranan bir hammaddedir. Tiftik verimleri dişilerde 3-4 kg, erkeklerde 4-6 kg’dır.

Tiftik keçisi veya Ankara keçisi, Ankara'ya has bir keçi türü. Ataları, 13. yüzyılda Orta Asya'dan Anadolu'ya göçen Türkler tarafından, Hazar Denizi'nin doğusundan getirilmiştir. İç Anadolu'nun iklim özelliklerine adapte olmuş ve zamanla Ankara'ya özgü bir hayvan olmuştur. Ankara Keçisi Ankara'nın bütün ilçelerinde yetiştirilmekle beraber, en çok ürün alınan ilçeler Ayaş, Beypazarı, Güdül ve Nallıhan'dır. Türkiye haricinde Güney Afrika, Birleşik Devletler, Kanada, Yeni Zelanda, Rusya, Arjantin ve Brezilya'da yetiştirilmektedir.

Tiftik, bugün döşemelik kumaş, kadın ve erkek giysi kumaşları, trikotaj, battaniye, halı, şal, atkı, astarlık kumaş, yatak ve divan örtüleri, tela ve benzeri birçok ürünün üretimine giriyor. Ancak, diğer birçok lifte olduğu gibi tiftik kullanımı da modaya bağlı olarak gelişiyor.

19. yüzyılın ilk yarısına kadar dünyada sadece Orta Anadolu’da ve bu bölge insanının bir parçası olarak yaşadı. Yüzyıllar öncesine kadar uzanan bu beraberlik kimi araştırmacılara göre Sultan Abdülmecit’in 1840’lı yıllarda Kraliçe Victoria’ya 22 Ankara keçisi (tiftik keçisi) hediye etmesiyle son buldu. Tiftiği yüzünden Orta Anadolu insanının 19. yüzyılın ortasına kadar en önemli ekonomik değeri olarak elinde bulundurduğu Ankara keçisinin bugünkü dramatik duruma gelmesinde Sultan Abdülmecit’in bu nazik davranışının büyük etkisi olduğuna inananlann sayısı hayli fazla. Ancak, Ankara keçisinin, sadece Ankara’nın keçisi olmaktan çıkması Ingiliz Dışişleri Bakanı Palmerston tarafından hazırlanarak Reşit Paşa’ya imzalatılan 1838 tarihli Ticaret Anlaşması’ndan kaynaklanıyor. Henüz sanayileşememiş Osmanlı İmparatorluğu’nu sanayileşmekte olan Batı ülkelerinin açık pazarı haline getiren bu anlaşma, tiftiğe dayalı üretimin de durmasına yol açıyor. Çünkü, gümrük korumasının kalkmasıyla Batılı ülkelerin fabrikalarda ucuza ürettiği dokuma ithalatıyla tiftik başedemiyor.

Haftalık En Çok Okunanlar