Tekstil ve Moda Sitesi

Asit Boyarmaddeler İçin Baskı Patı Hazırlama

Baskı Kumaş
ASİT BOYAR MADDELER İÇİN BASKI PATI HAZIRLAMA
Asit Boyar Maddeler İçin Baskı Patında Bulunması Gereken Maddeler ve Görevleri
Asit boyar maddelerle yün, ipek ve polyamid mamullerin baskısında kullanılır. Asit boyar maddelerin fiksesi asidik ortamda doymuş buharla yapılır. Baskılar aşırı kurutulmamalıdır. Buharlayıcı girişindeki nemlendirme donanımı bu sakıncayı ortadan kaldırır. Asit boyar maddelerde baskı patında bulunan maddeler şunlardır: Boyar madde, kıvamlaştırıcı (çekirdek unu, guar unu), üre, asit verici maddeler, zayıf oksidasyon maddesi

Boyar madde
Yün ve ipek üzerine asit boyar maddelerle yapılan baskılarda elde edilen renkler çok canlıdır. Ancak haslıkları düşüktür. Bu lifler üzerine yapılacak baskılarda özel asit boyar maddeler kullanılır. Baskıda kullanılan asit dink boyar maddelerinin çözünürlüğü pekiyi değildir. Bu nedenle boyar maddenin ayrı bir yerde çözücü maddelerle çözündürülmesi gereklidir. Asit boyar maddelerle polyamid üzerine baskı oldukça yaygın bir kullanım alanına sahiptir. Yün ve ipek baskıcılığında kullanılan asit boyar maddeler polyamid baskıcılığında da kullanılır.

Kıvamlaştırıcı
Baskı patına kıvamlılık vermesi için kullanılır. Kıvamlaştırıcı olarak asidik ortama dayanıklı, katı maddece zengin kıvamlaştırıcılar seçilir. Kristal gummi, keçiboynuzu çekirdeği eteri, düşük viskoz alginat, arabisch (arabiş) gummi kullanılabilir.

Boyar madde çözücüleri
Asit boyar maddeleri diğer boyar maddeler gibi kolay çözünmez. Bu nedenle boyar maddenin çözünmesini kolaylaştırmak için çözücü yardımcı maddeler kullanılır.

Higroskopik madde
Baskı patındaki higroskopik maddeler buharlamada baskılı bölgelerde buhar yoğuşmasını (kondenzasyon) hızlandırır. Higroskopik maddeler boyar maddenin çözünürlüğünü artırır. Buharlama sırasında doygun buhardan nemi çeker ve lifi şişir. Böylece baskılı bölgelerin ıslanmasını sağlayarak boyar maddenin elyafa nüfuz etmesini hızlandırır.

Asit verici maddeler
Asit boyar maddeler ile lif arasındaki kimyasal bağ asidik ortamda gerçekleşir. Bu nedenle baskı patına asit ilave edilir. Bu maddeler fiksaj sırasında asit açığa çıkartarak boyar maddenin life bağlanmasını sağlar.

Zayıf oksidasyon maddesi
Materyalin kendisinden, kıvamlaştırıcılardan ve buharlama ortamından gelebilecek indirgen etkilere karşı boyar maddenin korunması için kullanılır.
Asit Boyar Maddeler İçin Baskı Patı Reçetesi Tanzimi
Baskıda kullanılacak asit boyar madde miktarı üretici firmanın kataloğunda tavsiye ettiği kadar kullanılmalıdır. Bu değer genellikle 30 g/kg’dır. Bu miktar ana pat hazırlamak için kullanılacak miktardır. Baskıda kullanılan asit boyar maddelerin sudaki çözünürlüğü pekiyi değildir. Bu nedenle üre (veya tiyoüre) beraberliğinde tiyoetilenglikol ve sıcak su ile dikkatli bir şekilde çözülmelidir. Tiyoetilenglikol yerine aynı miktarda ticari ürünlerde kullanılabilir. Baskı patına gliserin ilavesi baskılı kumaşların aşırı kurutulması ve buharlayıcı sıcaklığının yüksek olması gibi durumlarda renk veriminin olumsuz yönde etkilenmesini önlemeye yardımcı olur. Boyar maddenin çözünmesinde kullanılan üre aynı zamanda pat içinde higroskopik madde görevini de yapar. Üre miktarı tüm lifler için 50 g kadardır. Daha pahalı olmasına rağmen renk veriminin daha iyi olması için hidrotrop madde olarak ana patında üre yerine tioüre kullanılır. Kıvamlaştırıcı olarak günümüzde yaygın olarak modifiye çekirdek unları kullanılır. Özellikle keçiboynuzu çekirdeği unu ve guar unu türevleri tek başına kullanıldığı gibi uygun british gummi tipleriyle karıştırılarak da kullanılır. Kıvamlaştırıcılar % konsantrasyonlarına göre su ile çözündürülüp şişirilerek hazırlanmalıdır. Zayıf oksidasyon maddesi olarak yaygın olarak sodyum klorat kullanılır. Sodyum klorat baskı patında 5-7 g/kg olmalıdır. Yünlü kumaşların baskısında pata ıslatıcı ilave edilmesi bulutlu görünümü önler ve boyar maddenin penetrasyonunu artırır. Yün ve ipek için hazırlanan asit boyar maddelerle baskı patında asit verici olarak blankete ve rakleye zarar verdiğinden sülfürik asit kullanılmaz. Bunun yerine zayıf asidik özellik gösteren organik asitler ya da amonyum tuzları kullanılır. Polyamid için hazırlanan asit boyar maddelerle baskı patında asit verici olarak sitrik asit ve tartarik asit gibi uçucu olmayan organik asitler ile sodyum dihidrojen fosfat (NaH2PO4) ve disodyum hidrojen fosfat (Na2HPO4) gibi maddeler kullanılır. Bu asit vericiler, sitrik asit ve tartarik asit gibi organik asitlerden farklı olarak nikel şablonlar üzerinde korozyona neden olmaması ve alginatlarla daha iyi uyum sağlaması nedeniyle tercih edilir.

Asit Boyar Maddeler İçin Baskı Patı Hazırlama
Baskıda kullanılan asit boyar maddelerin sudaki çözünürlüğü pekiyi değildir. Bu nedenle üre (veya tiyoüre) beraberliğinde tiyoetilenglikol ve sıcak su ile dikkatli bir şekilde çözülmelidir. Tiyoetilenglikol yerine aynı miktarda ticari ürünlerde kullanılabilir. Baskı patına gliserin ilavesi baskılı kumaşların aşırı kurutulması ve buharlayıcı sıcaklığının yüksek olması gibi durumlarda renk veriminin olumsuz yönde etkilenmesini önlemeye yardımcı olur. Asit boyar maddelerle baskı patında yaygın olarak guar eterleri kıvamlaştırıcı olarak kullanılır. Guar eterleri piyasada % 8-12’lik konsantrasyonlarda bulunur. Kullanılacak guar eterinin konsantrasyonuna göre uygun miktarda soğuk su ile 1400 devir/dakika hızla karıştırmaya başlanır. Karıştırma hızı 2800 devir/dakikaya çıkartılarak homojen bir karışım sağlanır. Karıştırma 10–15 dakikada bitirilir. Guar eteri hazırlanan kıvamlaştırıcı şişmesi için 4-6 saat serin ve kuru bir yerde bekletilir. Boyar madde üre yada tiyoüre beraberliğinde tiyoetilenglikol ve sıcak su ile çözündürülür. Şişmiş kıvamlaştırıcıya asit verici madde eklenir. 1400 devir/dakika hızla karıştırılır. Pata sırasıyla ıslatıcı, oksidasyon maddesi ve gliserin eklenerek 2800 devir/dakika hızla 5-10 dakika karıştırılır. Pata en son daha önce hazırlanan boyar madde çözeltisi eklenir. 2800 devir/dakika hızla 5-10 dakika karıştırılır. Pat soğuk su ile 1000 grama tamamlanır. 2800 devir/dakika hızla 15–20 dakika karıştırılır.

0 yorum:

Haftalık En Çok Okunanlar