Tekstil ve Moda Sitesi

Haşıl Nedir

Dokumanın Düzgün Bir Şekilde Yapılması için Çözgü İplikleri Haşıl Makinesinden Geçirilir 
Haşıllamanın Tanımı ve Amacı 
Dokumada kullanılacak olan çözgü ipliklerine mukavemetlerini artırmak amacı ile haşıllama işlemi uygulanır. Haşıl işlemi; özellikle tek kat çözgü ipliklerinin ve puntasız bükümsüz filament ipliklerinin dokuma esnasında etkileneceği mekanik sürtünmelere karşı dayanıklılığının artırılmasıdır. Çözgü ipliklerine dokumadaki darbeli ve gerilimli çalışmaya dayanabilecek şekilde mukavemet kazandırmak, dokumadaki çalışma sırasındaki yan yana hareket eden ipliklerin birbirlerine dolaşmamalarını ve elektriklenmeyi en aza indirmek için dokumada çalışma kolaylığını sağlama açısından düzgün bir çözgü iplik gövdesi elde etmeye haşıllama, bu özellikleri sağlayan sıvıya haşıl denir. Söz konusu işlemin yapıldığı tekstil makinesine ise haşıl makinesi denir. Haşıllama farklı bir tanımla çözgü ipliklerinin yapıştırıcı özelliği bulunan viskoz sıvı içerisinden geçirilerek fiziksel ve kimyasal özelliklerini iyileştirmek veya korumak amacıyla koruyucu bir polimerik film ile kaplanması işlemidir. Çözgü ipliklerinin sürtünme ve gerilim kuvvetlerine dokuma işlemi sırasında mukavemet kazandırmak amacı ile yapılan haşıl işlemi, iplik yüzeyinin haşıl adı verilen madde ile kaplanarak sürtünmeyi en aza indirmeyi sağlayarak olabilecek ipliğin fiziksel ve yapısal olarak etkilenmemesine dayanan dokuma hazırlık işlemidir. Haşıllama işlemi çözgü hazırlama işleminden sonra, haşıl makinelerinde yapılır. Seri çözgü makinelerinde hazırlanmış leventler haşıl makinelerinde aynı anda haşıl ve birleştirme işlemine maruz kalır. 

Haşıllama işlemi aynı zamanda ipliklerin kimyasal özelliklerinin korunmasına yardımcı olur. İpliklerin üzerindeki elyaf uçlarının iplik üzerinde kalmasına sebep olarak lif döküntülerini de azaltmaktadır. 

Haşıllama işleminin amaçları: 
Haşıllamanın esas amacı dokuma işleminin yapılması sırasında çözgü kopuşlarını ortadan kaldırmak veya en aza indirmektir. Diğer amaçları ise:
- Çözgü ipliğine mukavemet kazandırmak, 
- Çözgü ipliğine elastikiyet kazandırmak,
- Çözgü ipliğine kayganlık kazandırmak,
- Statik elektriklenmeyi önlemek.
- Çözgü ipliğinin yüzeyindeki lifleri iplik gövdesine yapıştırmak,
- Çözgü ipliğinde düzgün ve esnek bir film tabakası oluşturmak,
- Çözgü ipliği cinsine göre gereken nemi ipliğe kazandırmak,
- Dokuma sırasında ipliklerin birbirlerine sürtünerek pamuklaşmasını önlemek,
- İmal edilecek olan kumaşın cinsine göre; çözgü makinesinde çözgüsü yapılan çözgü leventlerinin birleştirilerek tek bir levent hâline getirmek,
- Çözgü ipliklerini dokuma levendine optimum ve eşit gerginlikte sarmak,
- Dokuma makinesinin randımanını ve kumaş kalitesini artırmak için çözgü ipliğinin özelliklerini iyileştirmek gibi nedenlerle haşıl işlemi çözgü ipliklerine uygulanır.

Kumaş dokunması tamamlandıktan sonra, daha sonra uygulanacak olan işlemlerin (boyama vb) düzgün yapılması için haşılların yıkama vb. yöntemlerle uzaklaştırılması (haşıl sökme) gerekir.

1 yorum:

Tekstilde haşıl tek kat çözgü ipliklerine mukavemet kazandırmak amacıyla yapılan kimyasallama işlemdir. Dokuma işlemi sırasında çözgü iplikleri gücü,lamel tarak ve makinenin bazı kısımlarında sürtünme ve gerilmeye maruz kalır. Bu sebepten mukavemeti azalır ve kopmalar meydana gelir. Bu kopmaları önlemek amacıylada çözgü ipliklerine haşıl işlemi uygulanır. İplik üzerinde büküme girememiş olan lif uçları haşıl karışımı sayesinde gövdeye yapışırlar. Bu şekilde gücü ve taraktan geçerken havlanmaz. Haşıl işlemi sayesinde tek kat pamuklu çözgü ipliklerinin; Lif uçları birbirine yapıştırılarak mukavemetinin artırılması sağlanır. İpliklere bir miktar kayganlık vererek sürtünmesi önlenir. İpliklerin boncuklaşması önlenir. İpliğin dolgunluğu artar.

Haftalık En Çok Okunanlar